Röportajlarını çevirdiğim pek çok kişiyle ropörtajdan önce, stüdyoda tanışma fırsatı bulmuşken Birkin ile tanışamayıp banttan çevirmek işin en “ah” dedirten kısmı olsa da hakikaten çevirirken ne kadar keyif aldığım fark ettim. Zaten aldığım oyunculuk eğitiminden ötürü televizyona çeviri yaparken kendimi tutamayıp dublaj yapıyorum. Gelen yorumlar ise oldukça olumlu oluyor: “Sen sesini çok iyi kullandığını için hakikaten senin tercümen dinleniyor” yorumu en sık duyduğum ifade. Neyse buraya Birkin’den gelmiştik. Geçen Amerika Başkanlık seçimi tartışmalarında Sarah Palin’i çevirirken ne kadar keyif almadıysam Birkin’den de o kadar keyif aldım. Hakikaten Palin, şu üç yıllık haber kanalı tercümanlığı hayatımda kendimi en özdeşleştiremediğim ancak profesyonel duruşumu koruyarak çevirdiğim insandı. Birkin ise, gerçekten güzel olmanın ne olduğunu ifade ediyor benim için. Evet tabi ki yaşlı, tabi ki bakımsız (saçlarını mutfak makasıyla kesiyormuş da, haber merkezinde bayağı konuşuldu, kadın ne kadar güzelmiş, ne olmuş diye) ancak yaptığı işler güzel, dünya ile ilgilenmesi güzel, duruşu güzel, “Serge’i terk ettim ama kendisi biliyordu suçunu” diyerek insani duruşunun ortaya koyması güzel, pek çok kadın korkarak terk etmeyi göze alamazken, istemedikleri hayatlara razı olurken onun kendi yolunu kendi seçiyor olması, cesareti güzel. O yaşta gözlerinin pırıl pırıl olması, “J’etaime moi non plus” kalacak arkamda derkenki huzuru güzel. Velhasıl kadının kendini yaratmış olması ve bundan keyif alıyor olması güzel. Dilerim böyle kadınların yeryüzündeki varlığı artar, bize de çevirirken “ah ne müthiş kadın” diyerek keyif ve ilham almak düşer.


Not: Bence röportajın en ilginç kısmı Franco’nun “Je t’aime moi non plus” çıktıktan ancak üç hafta sonra şarkının ne olduğunu anlamasını ve yasaklatmasını anlattığı bölümdü. Bir de… “Serge ile en çok telefonda konuşmayı özledim “Merhaba nasılsın, günün nasıl geçti?” demesini özledim” ifadesiydi. Yani Birkin o kadar kendiydi…

 

•  
  

Yıllar önce aldığım tiyatro eğitimi, hem iş hayatımda, hem özel hayatımda, hem de okuduğum teorik kitaplar sayesinde doktora da bile öyle işime yarıyor ki... İşte tam da öyle bir gündü, yani bu eğitimden faydalanacağım. Hani bazı zamanlar insan kendini kapamak ister, içine dönmek isteyebilir. Ama insanlar ile birlikteyseniz, açmanız sosyalleşmeniz gerekir. Tiyatro egzersizlerinde öğrendiğim gibi açma moduna geçtim. Çünkü Gala’nın 2014’te İstanbul’da düzenlenen toplantısının öğle yemeği arasıydı. Yanımda oturan beyin etiketine bakıp “Aaa Meksika’dan mısınız, ben de İspanyolca öğreniyorum” dedim. Ve işte bu kadar bir cümle ile başladı beni Meksika’ya İspanyolca’mı ilerletmeye götüren macera. “Benim İspanyolca- Türkçe tercümana ihtiyacım oluyor, neden Meksika’ya gelip süreci hızlandırmıyorsun” dedi. Ardından yazışmalar, yazışmalar derken Ocak’ta kendimi Meksika’nın başkentinde Latin Amerika’nın en büyük üniversitesi ve çiçeği burnunda Oscar’lı yönetmen Inaritu’nun da mezun olduğu okul olan UNAM’da kurslara devam edip öğlenleri konferans takip ederken buldum. Daha fazla detaya girmeden 31 yaşında yeni bir dil ekleme cesaretini gösteren bir tercüman olarak adaylara önerilerde bulunmak istiyorum:


·      Gelmeden önce bolca yeni dil ekleme üzerine yazı okudum ve bu doğrultuda ev sahibimin kesinlikle İngilizce bilmeyen, İngilizce konuşamayacağım biri olmasını seçtim. İnanılmaz işe yarıyor, günlük dile uyum sağlamanızı sağlıyor.

·      Karşınızdaki ortak dilinizi konuşsa bile, yılmayın. Siz orada dilinizi ilerletmek için bulunuyorsunuz. Tercümanların arada İngilizce konuştukları oldu ancak yılmadan İspanyolca karşılık verdim. Bir süre sonra İspanyolca’ya döndü konuşma zaten. Israr edenlere de kibarlıkla orada bulunma amacınızı anlatın. Mesela bir tercümana “Tabi ki İngilizce’yi daha iyi anlıyorum ancak lütfen İspanyolca’ya dönelim, anlamadığım bir şey olursa sorarım” demiştim.

·      Televizyon, radyo, yani kulağı açık tutmak çok önemli. Yatak odamda televizyon olduğu için çok şanslıydım. Haberler, kültürel programlar, ne bulursanız izleyin. Az önce valizimi toplarken de Netanyahu’nun Amerika’daki konuşmasını CNN İspanyolca’dan dinledim. Ne de olsa biz tercümanlar multi tasking insanlarız, neden yalnızca yarım saat valiz toplamak ile zaman geçireyim ki! Kulağım da açılsın bir yandan!

·      Bolca konuşun, bırakın gramer yanlış çıksın, zaman içinde düzelir. Korkmayın! Türkçe düşünmeden o dilde bildiğiniz kadarını konuşun, zaten zamanla açılacak, doğru grameri, kelimeyi öğreneceksiniz.

·      İnsanların ne dediklerini, nasıl konuştuklarını dikkatle dinleyin, soru sorun. Soru sorabilmenin, öğrenmenin tadına varın! Özellikle deyişler çok keyifli!

·      Bir küçük defteriniz olsun, her gün öğrendiğiniz kelimeleri not ettiğiniz, bir başucu defteri. Hatta şimdi o defterimle markete gideceğim son bir bakalım bilmediğimiz sebze-meyve adı var mı:)

·      Amaç tercüme olunca bir tane de haber defterim vardı, gazetelerden ve haberlerden kelimeleri not aldığım.

·      İlk kural, her şeyden öte: Sevdiğiniz dil üzerine çalışın. Dil sevgi ile alakalı! Yeni bir kültür öğrenmek, yeni müzikler tanımak, yeni yazarlar keşfetmek size şevk versin, hayatta olduğunuzu hisettirsin!


Hepinize yeni dillerinizde, yeni maceralarınızda, hayatlarınızda başarılar dilerim! Avrupa Birliği’nde tercümanlar için yeni diller eklemek zorunlu, evet onlar kadar şanslı olmayabiliriz, belki Avrupa Birliği gibi bir sponsorumuz yok  ama neden biz de yapmayalım ki!